Project Belicht: Omnisport Apeldoorn

Een concrete invulling aan oplossingen voor vluchtwegtechniek in het veelzijdige complex van Omnisport Apeldoorn.

Door Opening Solutions in de praktijk
Unieke situaties vragen om unieke oplossingen. Geen wonder dat ASSA ABLOY Nederland haar producten, diensten en services steeds meer bundelt om tot maatwerkoplossingen te komen. We noemen dit Door Opening Solutions. In Project Belicht komen projecten en opdrachtgevers aan bod die gebruik maken en profiteren van de mogelijkheden van Door Opening Solutions. Het meest recente voorbeeld hiervan is Omnisport Apeldoorn. Onder auspiciën van ingenieursbureau DGMR gaf ASSA ABLOY Nederland concrete invulling aan oplossingen voor vluchtwegtechniek in dit veelzijdige complex.

Omnisport Apeldoorn
Medio 2008 opent een uniek complex voor sport en recreatie haar deuren: Omnisport Apeldoorn. Bestaande uit een wielerbaan en atletiekhal, topsporthal, businesslounge, restaurant en sportcafé biedt het complex ruimte aan tal van evenementen. Door de bijzondere mix van gebruiksfuncties is het Omnisportcentrum dan ook niet alleen geschikt voor grote sportevenementen maar ook voor concerten,
feesten en zakelijke ontmoetingen zoals beurzen, presentaties en vergaderingen. Een dergelijke diversiteit aan gebruiksfaciliteiten biedt tegelijk grote mogelijkheden én grote uitdagingen. Vooral ten aanzien van branden vluchtveiligheid. Ingenieursbureau DGMR ging dan ook de uitdaging aan om tot een effectief brandveiligheidsconcept te komen waarin ‘veilig vluchten’ centraal staat. Een thema waarin juist de dienstverlening van ASSA ABLOY Nederland tot zijn recht komt. Edwin van den Brink - senior projectleider brandveiligheid bij DGMR - vertelt over de totstandkoming van het project, de uitdagingen die daar bij kwamen kijken en welke rol ASSA ABLOY Nederland speelde in de uiteindelijke realisatie.

Uitdagingen rond regelgeving
Als het gaat om brand- en vluchtveiligheid is de Nederlandse bouwregelgeving niet toegesneden op multifunctionele sportcomplexen zoals het Omnisportcentrum. Er moet echter wel een passend antwoord gevonden worden op de specifieke veiligheidsvraagstukken, die ontstaan bij een dergelijk multifunctioneel gebruik met grote bezoekersaantallen.

Edwin van den Brink: ‘Het Bouwbesluit biedt standaard uitgangspunten ten aanzien van veiligheid. Maar Omnisport is alles behalve standaard. Desondanks zijn we wel verplicht om de zogenaamde gelijkwaardigheid aan te tonen. Hier is sprake van wanneer een situatie buiten de toepassing van het Bouwbesluit valt. We moeten feitelijk zelf vaststellen wat de functionele eisen zijn en deze toetsen aan de kaders van het besluit. Om tot die functionele eisen te komen, hebben we met de exploitant dan ook een aantal scenario’s vastgesteld, die de basis vormen voor het ontwikkelde brandveilig-heidsconcept. Bij alle gebruiksscenario’s zijn de bezoekersstromen inzichtelijk gemaakt met behulp van simulaties. Vanuit het menselijke gedrag bij een ontruiming, hebben we gelet op logische looproutes, de plaats en breedte van nooduitgangen, de bewegwijzering en niet in de laatste plaats het toe te passen hangen sluitwerk. Op het gebied van kwaliteit zijn we hier van de vastgestelde Europese normen uitgegaan. De vluchtwegproducten van ASSA ABLOY Nederland voldoen dan ook aan de NEN-EN 179 norm voor nooddeuren en NEN-EN 1125 norm voor paniekdeuren.’

Oplossen van tegenstrijdige belangen
Vluchtveiligheid leeft maar al te vaak op gespannen voet met toegankelijkheid en inbraakveiligheid. Ook in het Omnisportcentrum vormt dit spanningsveld een belangrijk aandachtspunt.

‘Hoe vreemd het ook klinkt, de belangen van de exploitant staan vaak haaks op de belangen van het brand- en vluchtveiligheidsconcept’, vertelt Edwin van den Brink. ‘Een goed voorbeeld daarvan vormt de zogenaamde buitenschil van het complex. In het ideale geval zijn toegangsdeuren en vluchtdeuren gescheiden. Maar juist de deuren in dit deel van het gebouw hebben een dubbele functie: enerzijds als toegang en anderzijds als vluchtweg. Aan de ene kant wil de exploitant deze toegangenzo goed mogelijk vergrendeld houden. Maar aan de andere kant vereist het brand- en vluchtveiligheidsconcept een zo soepel mogelijke manier van ontruiming. Daarom werd het noodzakelijk om tegelijkertijd vluchtveiligheid en toegang tot het pand te combineren. Met ASSA ABLOY kan dat dankzij vluchtdeuren die ook dienst kunnen doen als toegangsdeur. Met bijvoorbeeld een nood- of paniekoplossing aan de binnenzijde en een toegangscontrolesysteem aan de buitenzijde.’

Concrete invulling
De brand- en vluchtveiligheid binnen Omnisport Apeldoorn is een complexe zaak. Niet alleen vanuit menselijk gedrag in geval van een ontruiming, maar ook vanuit eisen op het gebied van exploitatie, kwaliteit en regelgeving. Dan is het prettig wanneer een belangrijk onderdeel als het hang- en sluitwerk bij één partij ligt. Edwin van den Brink legt uit hoe ASSA ABLOY Nederland daar invulling aan gaf.

‘Ons concept bevatte in eerste instantie geen concrete bestekomschrijvingen. Gelukkig paste het hang- en sluitwerk van ASSA ABLOY Nederland perfect binnen onze richtlijnen. Niet alleen voldeed het assortiment aan de kwaliteitsnormen, maar ook aan de eisen vanuit het concept. Zo hebben we aan de binnenzijde veelal gekozen voor mechanische oplossingen, zoals paniekbalken. En ook voor de buitenzijde van het complex, waar toegangsdeuren ook fungeren als vluchtdeuren, wist ASSA ABLOY Nederland ons te helpen met de juiste oplossing. Zo hebben we aan de buitenzijde gekozen voor een combinatie van toegangscontrole via digitale passen en elektro- mechanische vergrendeling. Aan de binnenzijde werd dan een mechanische paniekopener geplaatst. Bovendien zorgden ze voor een systeem voor sluitvolgorde. Dit voorkomt schade bij het gelijktijdig openen en sluiten van dubbele deuren. En voor de gevallen dat de elektromechanische vergrendeling wordt opgeheven bijvoorbeeld als een evenement in volle gang is en iedereen al binnen is - ontwikkelde ASSA ABLOY een waarschuwingslicht. Zo weet het beveiligings- personeel precies welke deur wanneer beschikbaar is als vluchtroute. En dat kunnen we gerust een “Door Opening Solution” noemen.’